Πρώτη φορά έξω μόνο του

Πώς να προετοιμάσετε το παιδί σας για τον πρώτο του περίπατο μόνο του και να το αφήσετε να βγει χωρίς να ανησυχείτε

Το να αφήσετε το παιδί σας να βγει μόνο του μπορεί να είναι τρομακτικό, ειδικά την πρώτη φορά. Ακόμα κι αν κατανοείτε ότι αυτό είναι ένα φυσικό στάδιο της ανάπτυξής του και ότι όλοι οι φίλοι του κυκλοφορούν ήδη χωρίς ενήλικες, μπορεί να συνεχίζετε να ανησυχείτε. Για να μειώσετε τις ανησυχίες σας, μπορείτε να προετοιμάσετε το παιδί σας για την πρώτη του αυτόνομη έξοδο και να βεβαιωθείτε ότι γνωρίζει τους βασικούς κανόνες ασφάλειας στην πόλη.

Πώς να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας είναι έτοιμο

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία στην οποία τα παιδιά είναι έτοιμα να βγουν μόνα τους. Θα πρέπει να λάβετε υπόψη τη συμπεριφορά και τα ατομικά χαρακτηριστικά του δικού σας παιδιού.

Πιθανότατα, ένα παιδί είναι έτοιμο για τις πρώτες του αυτόνομες εξόδους αν:

• γνωρίζει τον δρόμο για το σπίτι
• ξέρει να χρησιμοποιεί το τηλέφωνο και μπορεί να σας καλέσει
• κατανοεί τους βασικούς κανόνες ασφάλειας
• μπορεί να πει «όχι» σε έναν ενήλικα
• σας ενημερώνει αν αλλάξουν τα σχέδιά του.

Αν αυτές οι δεξιότητες δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμα, είναι απολύτως φυσιολογικό. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να εστιάσετε την προσοχή σας σε αυτά τα θέματα και δουλέψετε πάνω τους περισσότερο.

Πώς να αντιμετωπίζει αγνώστους

Τα παιδιά έχουν πολύ λιγότερη εμπειρία από τους ενήλικες. Γι’ αυτό δεν μπορούν πάντα να κρίνουν αν μια κατάσταση είναι επικίνδυνη ή όχι. Επίσης, δεν μπορούν πάντα να αναγνωρίσουν ένα επικίνδυνο άτομο ανάμεσα σε αγνώστους.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να τους εξηγήσετε ότι οι επικίνδυνοι ενήλικες μπορεί να φαίνονται απολύτως φυσιολογικοί. Μπορεί να είναι καλοντυμένοι, ευγενικοί και να ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν τους γονείς του. Γι’ αυτό χρειάζεται να δίνει προσοχή όχι μόνο στην εμφάνισή τους, αλλά και στη συμπεριφορά τους.

Τι θα πρέπει να προσέξει αμέσως

Εξηγήστε στο παιδί σας ότι αυτά είναι προειδοποιητικά σημάδια:

• Ένας ενήλικας σου ζητά να κρατήσεις τη συζήτηση μυστική
• Ένας ενήλικας σε πιέζει και δεν σου δίνει χρόνο να σκεφτείς
• Λέει «η μαμά σου είπε ότι είναι εντάξει», αλλά εσύ δεν γνωρίζεις τίποτα γι’ αυτό
• Σου ζητά να πας κάπου μαζί του ή να του δείξεις κάτι
• Σου προσφέρει δώρα, φαγητό ή μια «έκπληξη».

Αν συμβεί κάτι από αυτά, είναι καλύτερο να φύγεις αμέσως και να καλέσεις τους γονείς σου.

Κανόνες για αλληλεπίδραση με αγνώστους

• Ποτέ μην πηγαίνεις με κάποιον που δεν γνωρίζεις. Εξηγήστε στα παιδιά σας ότι αυτή είναι μια φυσιολογική συμπεριφορά που μπορεί να τα κρατήσει ασφαλή.
• Να αρνείσαι να βοηθήσεις αγνώστους στον δρόμο. Τονίστε ότι αν οι ενήλικες χρειάζονται βοήθεια, θα απευθυνθούν πρώτα σε άλλους ενήλικες, όχι σε παιδιά.
• Μην εμπιστεύεσαι έναν άγνωστο που προσποιείται ότι σε γνωρίζει. Προειδοποιήστε τα ότι ένας απαγωγέας μπορεί να γνωρίζει ονοματεπώνυμα μελών της οικογένειάς σας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αξιόπιστος. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να επικοινωνήσει αμέσως με τους γονείς του.
• Μην μπαίνεις σε αυτοκίνητο με αγνώστους. Σε καμία περίπτωση – ακόμη κι αν φορούν στολή (όπως αστυνομικοί ή πυροσβέστες) – δεν πρέπει ένα παιδί να μπαίνει σε αυτοκίνητο με κάποιον που δεν γνωρίζει.
• Μην μπαίνεις σε ασανσέρ με έναν άγνωστο. Μάθετε στο παιδί σας να λέει «Θα περιμένω το επόμενο ασανσέρ», ειδικά αν δεν υπάρχει κανείς άλλος γύρω.

Άλλα σημαντικά πράγματα για να μάθετε στα παιδιά

• Ενημέρωνε τους γονείς σου για τα σχέδια και τις διαδρομές σου. Μάθετε στο παιδί σας να σας ενημερώνει πάντα για οποιαδήποτε αλλαγή μέσα στη μέρα. Αν ακυρωθεί η εξωσχολική του δραστηριότητα, αν πάει σε σπίτι φίλου ή αν θέλει να ακολουθήσει διαφορετική διαδρομή για την επιστροφή από το σχολείο, οι γονείς πρέπει να το γνωρίζουν.
• Μάθε τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας ξέρει πώς να διασχίζει τον δρόμο και δεν πετάγεται στον δρόμο όταν παίζει.
• Φώναξε και ζήτησε βοήθεια. Σε περίπτωση κινδύνου, τράβηξε αμέσως την προσοχή των ανθρώπων γύρω σου και φώναξε δυνατά: «Δεν σε ξέρω! Βοήθεια!»
• Τρέξε σε ένα μέρος όπου υπάρχουν πολλοί άνθρωποι. Για παράδειγμα, πήγαινε σε ένα κατάστημα ή σε ένα φαρμακείο.
• Κάλεσε τους γονείς σου ή τον αριθμό έκτακτης ανάγκης 112 αν δεν υπάρχει σήμα ή άλλος τρόπος να επικοινωνήσεις μαζί τους.

Τι μπορείτε να κάνετε τώρα

• Εξασκηθείτε σε αυτές τις καταστάσεις. Συζητήστε με τα παιδιά σας τους παραπάνω κανόνες και επαναλαμβάνετέ τους τακτικά. Για παράδειγμα, ρωτήστε: «Τι θα έκανες αν κάποιος σου ζητούσε να τον βοηθήσεις να βρει ένα κουτάβι;»

• Εξασκηθείτε μαζί στη φράση: «Δεν σε γνωρίζω και δεν θα σου μιλήσω!» Εξηγήστε ότι ένας υπεύθυνος ενήλικας θα το καταλάβει και δεν θα προσβληθεί.

• Δημιουργήστε έναν κύκλο εμπιστοσύνης. Αποθηκεύστε στο τηλέφωνο του παιδιού σας τους αριθμούς έμπιστων ατόμων και συζητήστε ποιοι συγκεκριμένοι συγγενείς και γνωστοί επιτρέπεται να το παίρνουν από το σχολείο ή από δραστηριότητες μετά το σχολείο.

• Δείξτε στο παιδί σας σε ποιους μπορεί να απευθυνθεί για βοήθεια. Αυτοί μπορεί να είναι αστυνομικοί, φύλακες, υπάλληλοι πάρκων ή καταστημάτων, ή γυναίκες με παιδιά.

• Διδάξτε στο παιδί σας τη διεθνή χειρονομία για βοήθεια. Η χειρονομία γίνεται με το χέρι: η παλάμη είναι ανοιχτή, ο αντίχειρας ακουμπάει στο κέντρο της παλάμης και στη συνέχεια τα υπόλοιπα δάχτυλα κλείνουν σε γροθιά, επαναλαμβάνοντας την κίνηση μερικές φορές. Αυτή η χειρονομία χρησιμοποιείται όταν, για κάποιο λόγο, δεν είναι δυνατό να ζητηθεί βοήθεια φωναχτά. Για παράδειγμα, αν το παιδί βρίσκεται δίπλα σε κάποιον απαγωγέα και φοβάται να τραβήξει την προσοχή.

• Συμφωνήστε σε μια λέξη-κωδικό. Βρείτε μαζί με το παιδί σας μια μυστική λέξη που θα γνωρίζετε μόνο εσείς και τα κοντινά σας πρόσωπα. Αν κάποιος πει «με έστειλε η μαμά σου», το παιδί θα πρέπει να ζητήσει τη λέξη-κωδικό. Αν το άτομο δεν τη γνωρίζει, αυτό είναι λόγος να απομακρυνθεί αμέσως και να καλέσει τους γονείς του.

Λίστα ελέγχου πριν την έξοδο

Το να βγαίνει μόνο του είναι μια δεξιότητα που αναπτύσσεται με τον χρόνο. Όσο πιο ξεκάθαροι είναι οι κανόνες για το παιδί σας, τόσο πιο ήρεμοι θα νιώθετε κι εσείς. Ξεκινήστε με σύντομες, γνώριμες διαδρομές κοντά στο σπίτι και επεκτείνετε σταδιακά την απόσταση.

Πριν τη βόλτα, μπορείτε γρήγορα να βεβαιωθείτε:

• ότι το τηλέφωνο του παιδιού είναι φορτισμένο
• ότι γνωρίζει ακριβώς πού πηγαίνει και τι ώρα θα επιστρέψει
• ότι έχετε συμφωνήσει για το πότε θα επικοινωνήσει
• ότι έχετε συζητήσει τη διαδρομή.